Boeken

Politica

Auteur: 
Aristoteles
Uitgever: 
Historische Uitgeverij

Ook al gaat deze vertaling van Aristoteles’ Politica over staatsinrichting, ze kan gelezen worden als een proeve van protosociologie. Immers, dit werk van de Griekse filosoof bevat niet alleen een schets van een ideale staat, maar ook een nauwgezette analyse van de samenleving uit zijn tijd. Voordat hij aanduidt hoe de staat volgens hem behoort te worden ingericht, kritiseert hij eerst Plato’s ideeen over staatsinrichting en schetst hij uitvoerig het maatschappelijke reilen en zeilen. Zijn analyses van de factoren die tot de verandering van een samenleving kunnen leiden, zijn zeer boeiend.

Armoede en sociale uitsluiting

Auteur: 
Danielle Dierckx, Stijn Oosterlynck, Jill Coene, An van Haarlem (red.)
Uitgever: 
Acco Uitgeverij

In tegenstelling tot Nederland, wordt in Belgie ieder jaar een Jaarboek Armoede en Sociale Uitsluiting uitgegeven. Omdat de armoede in beide landen toeneemt, zou het goed zijn wanneer niet alleen bij de zuiderburen elk jaar een boek verschijnt met beleidsrelevante wetenschappelijke artikelen. Toen Godfried Engbersen cum suis in de tweede helft van de jaren negentig ieder jaar zo’n jaarrapport bezorgden, was de armoedeproblematiek niet zo schrijnend als nu. Zijn Belgische collega’s

Legitimationskrisen. Verfassungsprobleme der weltgesellschaft

Auteur: 
Hauke Brunkhorst
Uitgever: 
Baden-Baden: Nomos Verlag

Hauke Brunkhorst is ongetwijfeld een van de meest interessante Duitse sociologen. Dat is mede te danken aan de ingenieuze wijze waarop hij een brug weet te slaan tussen de systeemtheorie a la Niklas Luhmann en de kritische theorie van Jurgen Habermas. In dit boek uit de mede door hem uitgegeven reeks Studies in Political Sociology buigt hij zich over legitimatieproblemen die inherent zijn aan de mondiale samenleving (Weltgesellschaft).

Een beroep op de burger

Auteur: 
Vic Veldheer, Jedid-Jah Jonker, Lonneke van Noije, Cok Vrooman (red.)
Uitgever: 
Den Haag: SCP

De twintigste editie van het Sociaal en Cultureel Rapport gaat over de mogelijkheden en beperkingen van een overheid die in toenemende mate een beroep doet op de eigen verantwoordelijkheid van burgers. Met het oog daarop stonden vier onderzoeksvragen centraal. 1: In hoeverre is de eigen verantwoordelijkheid de laatste decennia toegenomen? 2: Hoe valt de ontwikkeling naar meer eigen verantwoordelijkheid te verklaren? 3: Hoe staan burgers tegenover meer eigen verantwoordelijkheid? En tot slot 4: Wat zijn de positieve en negatieve gevolgen van meer eigen verantwoordelijkheid?

De protestantse ethiek en de geest van het kapitalisme

Auteur: 
Max Weber
Uitgever: 
Uitgeverij Boom

Le nouvel Ésprit du Capitalisme (1999) van Luc Boltanski en Eve Chiapello is een van de meest besproken sociologische boeken van de laatste jaren. Daarin wordt betoogd dat de geest van het kapitalisme zich sinds de jaren zestig heeft gewijzigd en de economische orde op een andere manier legitimeert. De grote inspiratiebron voor dit boek was uiteraard Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus van Max Weber, dat nu voor het eerst in het Nederlands is vertaald.

Tafeln im flexiblen Überfluss. ambivalenzen Sozialen und Ökologischen engagements

Auteur: 
Stephan Lorenz
Uitgever: 
Transcript Verlag

Voedselbanken pretenderen zowel een sociaal als een ecologisch doel te dienen: het bestrijden van armoede en verspilling. Op grond van grondig onderzoek beargumenteert Stephan Lorenz dat  voedselbanken (tafeln in het Duits) de beoogde doelen niet bereiken. Hij wijst erop dat het accent eerder op het tekort aan voedsel wordt gelegd (de retoriek van de ‘honger’) dan op het overschot aan voedsel. Voor zover er over het overschot wordt gesproken, gaat het meestal over voedsel dat nog

Chavs. The Demonization of the working class

Auteur: 
Owen Jones
Uitgever: 
Verso

Een lange tijd was het begrip 'klasse' zowel in de sociologie als de politiek out, omdat: we are all middle class now. Mede door toedoen van de publicatie van leven aan de onderkant van Th eodore Dalrymple is het weer ‘in’ om over klassenverschillen te spreken. net als Jos de Beus (‘de getatoeeerde klasse’) schrijft Dalrymple met dedain over de arbeidersklasse, waarbij zij zichzelf uiteraard tot een weldenkende en beschaafde klasse rekenen. in Groot-Brittannie worden de leden van de arbeidersklasse met het haatdragende woord chavs in een hoek gezet.

‘Power to the People!’. een autonomie van het populisme

Auteur: 
Justus Uitermark, Merijn Oudenampsen, Bart van Heerikhuizen, Rogier van Reekum
Uitgever: 
Boom/Lemma

Dit boek is een themanummer over populisme van het tijdschrift Sociologie, bestaande uit diverse  artikelen, een interview met de Mexicaanse politicoloog Benjamin Arditi en een bespreking van boeken die Bas Heijne en Dick Pels daarover schreven. De redacteuren van het nummer willen een drievoudige breuk met het bestaande onderzoek naar populisme forceren. Allereerst onderstrepen zij dat het populisme geen ideologie is, maar een set stijlfi guren (zich distantieren van de elite, het construeren van een heartland, etc.) en sentimenten (identifi catie met de ‘gewone’mensen, etc.).

Prisma's cultuurkritiek en maatschappij

Auteur: 
Theodor W. adorno
Uitgever: 
Octavo

Toen Theodor W. Adorno in 1968 als voorzitter van de Deutsche Gesellschaft fur Soziologie afscheid nam, hield hij zijn gehoor voor dat mensen ertoe verleid worden om zich zelfs in de meest intieme momenten te voegen naar wat een bepaalde maatschappelijke rol van ze verlangt. Volgens hem disciplineert het kapitalisme individuen zodanig dat ze zich conformeren aan de status quo. Wat hij destijds als conformisme kritiseerde, wordt tegenwoordig als pro-actief handelen aanbevolen.

De maatschappij van de sociologie

Auteur: 
Rudi Laermans
Uitgever: 
Boom

Het is opmerkelijk dat dingen in de sociologie die door Belgische sociologen geschreven zijn doorgaans van meer eruditie en theoretisch vernuft getuigen dan die van de hand van hun nederlandse collega’s. Leg bijvoorbeeld deze briljante inleiding van rudi Laermans naast bijvoorbeeld die van John Macionis, Bram Peper en Joanne van der Leun. Laermans toont op een elegante manier dat de maatschappij van de sociologie er anders uitziet dan die van de antropologie, politicologie en communicatiewetenschap.